Analyse: Is het prille huwelijk tussen Volkspartij, PVV en VVD nog te redden of wordt het definitief een echtscheiding?
STEENBERGEN – In het zicht van de finish, in dit geval een centrumrechts coalitieakkoord, zijn de onderhandelingen tussen de Volkspartij, PVV en VVD geklapt. De Volkspartij heeft de stekker donderdagavond uit de onderhandelingen getrokken vanwege een vertrouwensbreuk. De PVV en VVD zijn stomverbaasd omdat ze zich niet herkennen in dit beeld. Zij willen doorgaan met het akkoord dat grotendeels rond is. PVV’er Boy Sluiters en Nicky Broos van de VVD hopen dat de Volkspartij na een weekendje bezinning weer zal aansluiten. Maar voor Danker Kouwen van de Volkspartij moet er wel wat meer gebeuren. “De deur is dicht. Het is weliswaar geen betonnen deur maar hij zit wel dicht.”
Wekenlang hielden de partijen zich aan de afgesproken radiostilte en lekte er niets naar buiten over de coalitieonderhandelingen. Er was weliswaar een tweede formateur nodig om alles in goede banen te leiden maar 12 juni werd genoemd als streefdatum om het akkoord rond te hebben. In plaats daarvan werd er gisteren plots een bommetje gedropt via een persbericht van de gemeente Steenbergen dat de formatiegesprekken waren stukgelopen.
PVV en VVD trekken samen op in persverklaring
Opvallend was dat de PVV en VVD al snel daarna gezamenlijk een verklaring uitdeden met daarin hun kant van het verhaal. Sluiters vertelt zijn visie op het gebeuren: “Zoals gepland zouden we donderdag en vrijdag verder praten over de portefeuilleverdeling en de wethouders. Wij staan daar flexibel in. Voor ons staat het aantal wethouders nog niet vast en wij vinden dat het sowieso niet om de poppetjes zou moeten gaan. Qua portefeuilleverdeling hebben wij uiteraard onze voorkeuren geuit maar dat was wat ons betreft nog onderhandelbaar. Alleen donderdagavond werd duidelijk dat de Volkspartij niet verder wilde praten en vrijdagochtend zijn ze niet komen opdagen bij de gesprekken. Ik ben verbaasd over de woordkeuze in het persbericht van de Volkspartij. Erg om te lezen dat wij het vertrouwen geschaad zouden hebben. Wij hebben dat samen met de VVD bewust neutraler gehouden in onze reactie.”
VVD: “Schandalig en amateuristisch van de Volkspartij”
Op de vraag of de onderhandelingen donderdag geëindigd zijn in ruzie reageert Sluiters ontkennend. “Het is altijd geven en nemen in zulke gesprekken. Soms gaat het er ontspannen aan toe en soms wat strakker. Je moet natuurlijk niet de kaas van je brood laten eten. Als het gevoel hierover niet goed is bij de Volkspartij kan ik daar niet over oordelen. Maar volgens mij is het belangrijkste dat je blijft praten en dat is nu abrupt gestopt. We hebben de kans niet meer gekregen om concessies te doen.” VVD’er Nicky Broos is er heel duidelijk over: “Alle onderhandelingen zijn in perfecte harmonie verlopen tot opeens deze draai van de Volkspartij. Wat er nu allemaal wordt gezegd door de Volkspartij is schandalig en amateuristisch. Ook het niet komen opdagen op vrijdag bij de gesprekken is respectloos.”
Volkspartij: “PVV had wel specifieke eisen over wethouders en portefeuilles”
Danker Kouwen van de Volkspartij heeft een hele andere lezing over wat er gebeurd zou zijn. Volgens hem is het juist de PVV die vanaf het begin al de sterke wens heeft geuit om met twee wethouders in het college plaats te nemen en om bepaalde onderwerpen zoals de rondwegen per se in de portefeuille te krijgen. “Maar dat willen wij ook want wij zijn al 8 jaar bezig met woningbouw, infrastructuur en asiel. En ik vind dat wij wel een mini-stapje voor hebben vanwege onze zetelwinst. De PVV zit daar wel vlak achter maar je bent de grootste of niet, maakt niet uit met hoeveel. Ook had ik juist verwacht dat de PVV voor asiel zou willen gaan maar dat werd nu bij ons of de VVD gelegd. Wij lopen er niet voor weg maar dat is wel vreemd als je daarmee je stemmen hebt binnengehaald.”
Mismatch
Om de mismatch compleet te maken wordt een gebeurtenis van afgelopen maandag ook verschillend geïnterpreteerd. Na afloop van een gesprek gingen de vertegenwoordigers van de Volkspartij weg (Danker Kouwen was er in dit geval niet bij) en bleven Boy Sluiters en Nicky Broos achter bij de twee formateurs om verder te praten. Kouwen zegt dat dit voelt als een motie van wantrouwen richting zijn partij. “Een mes in onze rug.” Sluiters zegt echter dat er niks inhoudelijks is besproken. “Het was gewoon napraten, net als bij een raadsvergadering gebeurt.” Ook Broos noemt het onzin. “Tussen de gesprekken door sta je wel eens buiten te praten of tijdens de lunch. Wie weet heeft Danker Kouwen wel vier keer koffiegedronken met de formateur. Dat maakt toch niet uit? In de gesprekken heb je het over de feiten en inhoud.”
Herstelpoging
Het is nu afwachten of de scherven van deze coalitieonderhandelingen nog gelijmd kunnen worden. De Volkspartij is als grootste partij aan zet en zal maandag met de burgemeester en de griffie praten over het aanstellen van een nieuwe formateur. “Ik moet hier nu wel een streep onderzetten en met de andere partijen gaan praten. Er is inderdaad al een hoop werk verzet maar misschien kan 80 procent van de inhoud wel meegenomen worden. Wat betreft de standpunten blijven de PVV en VVD goede partners maar het vertrouwen is geschaad. Misschien dat een nieuwe formateur een herstelpoging kan inzetten”, zegt Kouwen.
Verzoeningspoging voorkeur van PVV en VVD maar andere partijen niet uitgesloten
De PVV en VVD liggen aan de andere zijde van de boksring bepaald niet verslagen in de touwen. Zij willen niet zomaar opgeven wat er aan werk is verzet in de afgelopen weken. “Op nummer 1 blijft voor de VVD staan dat we zo snel mogelijk weer met de drie partijen aan tafel moeten zitten. Daartoe doe ik bij deze een oproep aan de Volkspartij. Uitpraten en aan de slag gaan voor onze inwoners waar we terecht verantwoording aan moeten afleggen. Ik snap heel goed dat dit schadelijk is voor de beeldvorming. Maar als die poging niet lukt is zouden we samen met de gemeenteraad moeten kijken naar wie wel kan aansluiten. Dat is democratie.” Sluiters geeft ook de voorkeur aan een verzoeningspoging. “Het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Danker Kouwen kan me altijd bellen en wat mij betreft praten we dan verder. Maar wij laten als PVV en VVD niet los waar Steenbergen zich duidelijk voor heeft uitgesproken: een rechtse coalitie.”
Door: Nicole van de Donk
