Noodkreet vanuit Imkerij Landjuweel: “Hulp nodig om Aziatische hoornaar te bestrijden want vermenigvuldigt zich momenteel razendsnel”

WELBERG – Voor mensen die alle waarschuwingen over de Aziatische hoornaar overdreven vinden: spits toch nog maar een keer de oren. Was het twee jaar geleden nog uitzonderlijk om een exemplaar waar te nemen, momenteel vliegen ze overal rond. En dat is allesbehalve goed nieuws want deze hoornaar eet alle insecten zoals vliegen, vlinders, bijen en libellen. “Ze zijn daarom erg schadelijk voor de biodiversiteit maar mensen onderschatten ook het risico voor de volksgezondheid. Als je ongemerkt in de buurt van hun nest komt zullen ze aanvallen en steken. Meerdere steken kunnen levensgevaarlijk zijn”, vertelt imker Kees Dogge.

Dogge vond in 2023 voor de eerste keer een Aziatische hoornaar in een val op hun familiebedrijf Landjuweel op de Welberg. Het bleek een voorbode van veel meer ellende van het geel-zwarte beestje dat iets groter is dan de gewone wesp en een brede oranje band heeft op het achterlijf. De imker wijst naar een val die hij in de buurt van zijn bijenkasten heeft staan: “Die heb ik gisterochtend geleegd en er zitten nu alweer een stuk of 60 in. Het is hier natuurlijk een soort MacDonalds voor hen.” Maar ook elders in de gemeente worden ze gevangen. Een inwoner van De Heen die een speciale val in zijn tuin heeft staan meldt dat hij er in een korte tijd een stuk of 20 heeft gevangen. Landjuweel heeft dankzij een subsidie van de gemeente die vallen beschikbaar om uit te delen. “Van de 100 stuks hebben we er nog maar een klein aantal over.”

“Voorkomen dat de koninginnen uitvliegen”

Maar Dogge legt uit dat die vallen (waar andere insecten overigens gewoon uit kunnen vliegen) eigenlijk bijvangst zijn. “Het gaat erom dat we de nesten vinden. Aziatische hoornaars maken twee nesten, eentje in het voorjaar en nu een zomernest. Dat doen ze meestal hoog in de bomen zodat we ze moeilijk kunnen zien tussen de bladeren. In augustus worden de koninginnen weer geboren en die kunnen zich over zo’n 75 kilometer verspreiden dus als je dat kan voorkomen sla je een belangrijke slag. Er zijn momenteel landelijk zo’n zes teams actief die dagelijks 10 tot 12 nesten verwijderen. Het meeste in Zeeland, Brabant en Limburg. Omdat ze vanuit België ons land zijn binnengekomen.”

“Zendertje om de wespentaille”

Er zijn manieren om erachter te komen waar de nesten zich bevinden. “Ik lok de hoornaar, in dit geval de suikerzoeker, met een special lokstof. Vervolgens zet ik er een speciaal kokertje met een gaasje omheen waardoor ik met een marker een stip op het lijfje kan zetten. Dan kijk ik welke richting hij wegvliegt, zet ik de stopwatch aan en time ik wanneer datzelfde exemplaar weer terug is bij het lokpotje. Ze leggen ongeveer 100 meter per minuut af dus dan kan je een inschatting maken hoever het nest is. Er zitten hier een paar in de buurt, dat is duidelijk.” Uiteraard een tijdrovende bezigheid, dus gelukkig is daar sinds kort een hulpmiddel bijgekomen. “Een heel klein zendertje dat om de wespentaille (daar komt het dus vandaan) kan worden bevestigd. Een effectieve manier om ze te volgen tot het nest.”

Oproep en waarschuwing aan inwoners

Maar de Welbergse imker wil ook heel graag een oproep doen aan inwoners die wat vrije tijd overhebben om ook hun steentje bij te dragen aan de bestrijding. “Ze kunnen hier zo’n setje ophalen waarmee ze de hoornaar kunnen vangen en merken. Dat is niet gevaarlijk want hij zal alleen steken als je bij het nest bent. We hebben overal waarnemers nodig, zeker ook op de Welberg.” Voor wie dat niet kan doen, wil Dogge meegeven alert te zijn in de omgeving of in eigen tuin. “Ze bouwen ook graag nesten in vogelhuisjes of in heggen. Als je er eentje ziet kan je dat doorgeven op Waarneming.nl. Nesten worden door een provinciale bestrijder verwijdert. Helaas is dat best kostbaar en is er nu nog een maximaal bedrag vastgesteld voor de bestrijding. Hopelijk wordt dat uiteindelijk losgelaten want je moet er niet aan denken dat nesten niet meer worden weggehaald omdat het geld op is.”

Door: Nicole van de Donk